ئیبراهیم حسین

به‌‌هه‌‌شتی ده‌‌سه‌‌ڵات و دۆزه‌‌خی خه‌‌ڵک

چه‌‌ند پرسیار له‌‌ به‌‌رزانی!

 

باسی دیموكراسی بوون و ئه‌‌وه‌ی كه‌ گوایه‌ كوردستانی ژێر ده‌‌سه‌‌ڵاتی حیزبه‌‌كانی بزووتنه‌‌وه‌‌ی كوردایه‌‌تی خه‌‌ریكه‌ نمونه‌‌یه‌‌ك به‌ خۆیه‌‌وه‌ ده‌‌بینێ كه‌ جیاوازه‌ له‌ نمونه‌‌ی هه‌‌موو وڵاتانی ناوچه‌‌كه‌ له‌ سه‌‌ر شاشه‌‌ی ته‌‌له‌‌فیزیۆن و له‌ ڕۆژنامه‌ و میدیاكان ڕووبه‌‌رێكی فراوانی بۆ خۆی ته‌‌رخان كردووه‌. ڕۆژانه‌ سه‌‌رانی حیزبه‌ ده‌‌سه‌‌ڵاتداره‌‌كان نه‌‌ك هه‌‌ر له‌ میدیای ناوخۆ به‌لكو ته‌نانه‌ت له‌سه‌ر ئاستی ده‌ره‌وه‌ش له‌ هه‌وڵی ئه‌وه‌دان كه‌ به‌ دنیا و به‌ ڕای گشتی بقبوڵێنن كه‌ ده‌سه‌ڵاتی ئه‌وان  نمونه‌ی ده‌سه‌ڵاتێكی دیموكراسی ئه‌و تۆیه‌ كه‌ ده‌بێ پشتیوانی لێ بكرێ و وه‌كو نموونه‌یه‌ك له‌ هه‌موو وڵاتانی تری ناوچه‌كه‌ چاوی لێ بكرێ  وه‌ك بارزانی له‌ ڤاتیكان وتی كوردستان  ئێستا مه‌ڵبه‌ندی ئازادی و ئاسوده‌یی و دیموكراسیه‌ته‌.

 

به‌ هه‌ ر حاڵ باری سیاسی و ئامانجێك كه‌ بارزانی و سه‌ رانی تری بزووتنه‌ وه‌ ی كوردایه‌ تی له‌ و قسانه‌ به‌ سوێنیه‌ وه‌ ن رۆشنه‌ كه‌ ده‌ یانه‌ وێ  جێگه‌ پێی خۆیان وه‌ ك شه‌ ریكه‌ به‌ ش له‌ ده‌ سه‌ ڵات دا له‌ به‌ رامبه‌ ر ره‌ قیبه‌ به‌ هێزه‌ كانیان له‌ ره‌ وتی شیعه‌ ی سیاسی كه‌ سه‌ رباری ئه‌ وه‌ ی  كۆ مه‌ ڵێك ده‌ سكه‌ وت و ئیمتیازی گرنگی به‌ ده‌ ست ه‌ێناوه‌ له‌ بابه‌ تی زاڵ كردن و سه‌ پاندنی ره‌ شنووسی ده‌ ستوور به‌ ڵام هێشتا پێی وایه‌ به‌ ئانجه‌ كانی خۆی نه‌ گه‌ یشتووه‌   و هێزه‌ كانی تری ناسیۆناڵیزمی عه‌ ره‌ بی له‌ مقاوه‌ مه‌ چی هه‌ تا ده‌ گا به‌ باڵ و لقه‌ ئه‌ مریكا په‌ سه‌ ندتره‌ كانیان كه‌  خوازیاری ده‌ ورو به‌ شی زیاترن، به‌ هێز بكه‌ ن و له‌ و كێشمه‌ كێشانه‌ دا له‌ چاوی ئه‌ وروپا و ئه‌ مریكا وه‌ ك هێزێك حیسابیان له‌ سه‌ ر بكرێت كه‌ له‌ هه‌ موان زیاتر ده‌ توانن به‌ پێی نیازو به‌ رژه‌ وه‌ نده‌ كانی ئه‌ وان هه‌ ڵسو كه‌ وت بكه‌ ن. دیموكراسی بوون و باسی دیكراسیه‌ تی مۆدێلی ده‌ سه‌ ڵات كه‌ بارزانی و سه‌ رانی تری بزووتنه‌ وه‌ ی كوردایه‌ تی خه‌ ریكن شابه‌ یتی له‌ سه‌ ر ده‌ هۆننه‌ وه‌ بڕیاره‌ بۆ ئه‌ وان ئه‌ و ئامانجه‌ دیاریكراوه‌ سیاسیه‌ ی كه‌ له‌ سه‌ ره‌ وه‌ باسمان كرد بپێكێ  له‌ به‌ شێكی دا،به‌ ڵام له‌ به‌ شێكی تری دا ڕووی له‌ خه‌ لكی كوردستانه‌ و ده‌ یه‌ وێ به‌ و جۆره‌ ئه‌ و ڕاستیه‌ په‌ رده‌ پۆش بكا كه‌ ئه‌ وه‌  بزووتنه‌ وه‌ ی كوردایه‌ تی و پارتی یه‌ كێتی بوون كه‌ چاره‌ نووسی كوردستانیان دوچاری بێ ئاینده‌ یی و سه‌ رگه‌ ردانی كردو 15 ساڵه‌ كوردستانیان به‌ یارمه‌ تی  ئه‌ مریكا و ڕۆژ ئاوا گۆڕیوه‌ به‌ ئۆردو گایه‌ كی گه‌ وره‌ ی ئاواره‌ یی و خه‌ ڵكه‌ كه‌ شیان گۆڕیوه‌ به‌ و ئاوارانه‌ ی كه‌ به‌ خێر و سه‌ ده‌ قه‌ ی نه‌ ته‌ وه‌ یه‌ كگرتوه‌ كان و كۆمه‌ ك و كارو چالاكی رێخراوه‌ مرۆییه‌ كان ڕۆژگاره‌ كانی ژیانیان له‌ چاوه‌ ڕوانی و بێ ئومێدی دا له‌ سایه‌ ی  ده‌ سه‌ ڵاتێكی حیزبی و میلیشیایی دا ده‌ به‌ نه‌ سه‌ ر . له‌ سایه‌ ی ئه‌ و سه‌ رگه‌ ردانی و  دیار  نه‌ بوونه‌ ی ناسنامای وڵاتیه‌ ی كردوستان،  15 ساڵه‌  ده‌ سه‌ ڵاتی كوردایه‌ تی خه‌ ریكه‌ ژیان و چاره‌ نووسی خه‌ ڵكی كوردستان ، ئیراده‌ و خواستی ه‌ه‌ میشه‌ یی ئه‌ وان بۆ ده‌ ست ڕاگه‌ یشتن به‌ ژیانێكی ئازاد و ئینسانی ده‌ هاڕێ و له‌ ناو دڵی ئه‌ و حاڵه‌ تی ئۆردگانشینی و شێوه‌ ژیانی ئاواره‌ ییه‌  كه‌ به‌ یارمه‌ تی ئه‌ مریكا بۆ خه‌ لكی كوردستانیان به‌ دیاری ه‌ێنا ، ده‌ سه‌ ڵاتی حیزبی و میلیشیایی خۆیان به‌ سه‌ رسینگی كۆمه‌ لگادا سه‌ پاند. شه‌ ڕی ناوخۆ و به‌ كوشت دانی هه‌ زاران كه‌ س له‌ شه‌ ڕی دابه‌ ش كردن و تاپۆ كردنی  سه‌ روه‌ ت سامانی كۆمه‌ ڵگا و نقووم كردنی كۆمه‌ ڵگای كوردستان له‌ نا ئارامیه‌ كی گه‌ وره‌ ی سیاسی و كۆمه‌ ڵایه‌ تی و په‌ ڕ و بال لێ رواندنی ئیسلامیه‌ كان و  گۆرینی كوردستان به‌ مه‌ یدانێكی ده‌ خاله‌ تی  ولاتانی ناوچه‌ كه‌ ده‌ ست كه‌ وت و خێرو بێری ئه‌ و ده‌ وره‌ یه‌ ی ده‌ سه‌ ڵاتی ئه‌ وان بوو.

 

 ئامانج و به‌‌ رژه‌ وه‌ نده‌ كانی بارزانی و سه‌ رانی حیزبه‌‌ ده‌‌سه‌ ڵاتداره‌ كان له‌ و بانگه‌ شه‌‌یه‌‌هه‌‌رچیه‌‌ک  بێ ، ده‌ بێ ئه‌ وڕاستیه‌ بخه‌ ینه‌ وه‌ بیری هه‌ موان كه‌ پڕۆژه‌ ی بارزانی و ناسیۆنالیسته‌ كانی كوردستان، هه‌ مان پرۆژه‌ ی به‌ ئیسلامی كردنی كۆمه‌ ڵگا ، پرۆه‌ ی بینا كردنی ده‌ سه‌ ڵات و ده‌ وڵه‌ ته‌ له‌ سه‌ ر بناغه‌ ی تایه‌ فه‌ گه‌ ری، نه‌ ته‌ وه‌ چێتی و دین و بیرو باوه‌ ڕی دینی.

 

 ئێستا پرسیار ئه‌ وه‌ یه‌ چۆن كه‌ س وبزووتنه‌ وه‌ یه‌ ك كه‌ له‌ سه‌ پاندنی ده‌ سه‌ ڵاتی ئیسلامی  و قه‌ ومی و تایفی شه‌ ریك و هاو كاری سیستانی و جه‌ عفه‌ ری و هێزه‌ ئیسلامی و قه‌ ومیه‌ كانی تره‌ ده‌ توانێ خۆی وه‌ كو قاره‌ مانی پاراستن و به‌ ر قه‌ رار كردنی ئازادی و ئاسوده‌ یی به‌ یه‌ كه‌ وه‌ ژیانی خه‌ لك ولێ بورده‌ یی  نیشان بدا ؟!!  ئا یا بارازانی كه‌ له‌ به‌ ختی شومی قه‌ ده‌ ر وه‌ كو كوێخا و ده‌ م ڕ‌استی خه‌ لكی كوردستان قسه‌ ده‌ كا، قه‌ راره‌ به‌ داسه‌ پاندن یان هاوكاری كردنی ده‌ سه‌ پاندنی ده‌ ستتورو ده‌ وله‌ تی ئیسلامی وعروبی عێراق ، ژنانی كوردستان و عێراق ئاسوده‌ بكا كه‌ ئیتر له‌ مه‌ و دوا له‌  ماف و ئازادیه‌ كانی خۆیان نیگه‌ ران نه‌ بن و پێیان بڵێ كه‌ ئیتر بریار و حوكمه‌ كانی شه‌ ریعه‌ ی ئیسلامی كه‌ له‌( ئه‌ لفه‌) وه‌ هه‌ تا( یا)ی دژی حورمه‌ ت و كه‌ رامه‌ تی ئینسانی ژنانه‌ نه‌ ك بۆ سه‌ ر شۆر كردنی كۆمه‌ ڵایه‌ تی و ئینسانی ژنانی عێراق به‌ ڵكو قه‌ راره‌  به‌ بۆراقێك دا بۆ ژنانی مه‌ ریخێكی تری بنێرن و له‌ وێ داد و عه‌ داله‌ تی ئیسلامی به‌ هه‌ قی ژنان جێ به‌ جێ بكرێ  ؟

 

 ئایا قه‌ راره‌ به‌ خه‌ لكی كوردستان بلێ كه‌ حیجاب و ده‌ وڵه‌ تی فتواو مه‌ رجه‌ عیه‌ تی دینی ، كۆماری ئارامی و ئاسوده‌ یی و كۆماری به‌ یه‌ كه‌ وژیان و به‌ یه‌ كه‌ وه‌ هه‌ ڵكردن و به‌ یه‌ كه‌ وه‌ ژیا نی خه‌ لكه‌ و ئیتر خه‌ لكی كوردستان ولاوان و ژنانی كوردستان ده‌ بێ سوپاسی بارزانی و تاڵه‌ بانی بكه‌ ن  كه‌ له‌ بری ده‌ ریا یه‌ ك خوێن و ده‌ ربه‌ ده‌ ری و ئه‌ نفال و گوندو ماڵ كاول بوون له‌ سایه‌ ی ڕژێمی قه‌ ومی عه‌ ره‌ بی پێشوو ، ئێستا مه‌ رحه‌ مه‌ تی ژیان له‌ سایه‌ ی ده‌ سه‌ ڵاتێكی ئیسلامی و قه‌ ومی و تایفیان پێ ڕه‌ وا ده‌ بینن ؟!!

 

  به‌ ڵام ئه‌ گه‌ ر به‌ ڕاستی كوردستانی ژێر ده‌ سه‌ ڵاتی یه‌ كێتی و پارتی و حیزبه‌ كانی بزووتنه‌ وه‌ ی كوردایه‌ تی نمونه‌ ی ڕه‌ چاو كردنی ئازادی و لێ بورده‌ یی و دلنیایی و ( دیموكراسی)ه‌ تێكی ئه‌ وتۆیه‌ كه‌ سه‌ رانی ده‌ سه‌ ڵات شابه‌ یتی له‌ سه‌ ر ده‌ هۆننه‌ وه‌ ،ده‌ بێ به‌ سینگی فراوانه‌ وه‌ وه‌ ڵامی ئێمه‌ و خه‌ لك بده‌ نه‌ وه‌ ڕاوه‌ دونان و رفاندن و بێ سه‌ ر وشوێن كردنی ناڕازیان و كه‌ سانی موخالیفی ده‌ سه‌ ڵات له‌ و به‌ هه‌ شتی ئارامی و ئازادیه‌ كه‌ ئیددیعای ده‌ كه‌ ن چیه‌ و چیتر ده‌ گه‌ یه‌ نێ جگه‌ له‌ وه‌ ی كه‌ ئازادی له‌ و مه‌ مله‌ كه‌ ته‌ بۆ ده‌ سه‌ ڵات و حیزبی ده‌ سه‌ ڵات و بۆ پیا ه‌ه‌ ڵدان به‌ قودسیه‌ ت و عه‌ زه‌ مه‌ تی ئه‌ و سه‌ رۆكانه‌ تاپۆ كراوه‌ كه‌ جگه‌ له‌ ئیراده‌ و خواستی   حیزب ه‌یچ خواست و ئیراده‌ یه‌ كیتر نه‌ ی گه‌ یاندون به‌ عه‌ ر شی   موقده‌ سی ده‌ سه‌ ڵات و فه‌ رمان ره‌ وایی؟ ئه‌ گه‌ ر ئازادی  له‌ و به‌ ه‌ه‌ شته‌ ه‌ه‌ ر تا ئه‌ وێ و تا ئه‌ وه‌ نده‌ بڕ ده‌ كا كه‌ له‌ گوڵ كاڵ ترت به‌ ده‌ سه‌ لات نه‌ وتبێ و قودسیه‌ تی ده‌ سه‌ ڵات وڕه‌ وایی سیاسی كۆمه‌ ڵایه‌ تی ده‌ سه‌ ڵاتت نه‌ خستبێته‌ ژێر پرسیاره‌ وه‌ ، كوێی ئه‌ م روایه‌ ته‌ ده‌ كرێ له‌ ریوایه‌ تی ده‌ سه‌ ڵات و رژێمه‌ دیكتاتۆركانی تر ، كوێی ئه‌ م ه‌ه‌ ڵسو كه‌ وته‌ له‌ گه‌ ڵ ئازادی له‌ ه‌ه‌ ڵس و كه‌ وتی رژێم و ده‌ سه‌ ڵاته‌ دیكتاتۆره‌ كانی تر جیا بكرێته‌ وه‌؟   وه‌ سه‌ ره‌ نجام كوێی ئه‌ م نه‌ ریته‌ له‌ ه‌ه‌ ڵس وكه‌ وت كردن له‌ گه‌ ڵ ئازادی، جیاوازه‌ له‌ ونه‌ ریتانه‌ ی كه‌ جیه‌ان بینیان له‌ سه‌ ر بنه‌ مای دوژ منایه‌ تی كردنی ئازادی دامه‌ زراوه‌؟ ئه‌ گه‌ ر كوردستانی ژێر سایه‌ ی ده‌ سه‌ ڵاتی یه‌ كێتی و پارتی به‌ ه‌ه‌ شتی ئازادی و ئاسوده‌ ییه‌، ده‌ كرێ ئه‌ و به‌ رێزانه‌ بفه‌ رموون بۆ خه‌ ڵكی روون بكه‌ نه‌ وه‌ كه‌  ته‌ قه‌ كردن له‌ خۆ پیشاندانی شارستانی و ه‌ێمنانه‌ ی خوێندكاران ه‌ه‌ ولێر ه‌ه‌ ر چه‌ ند رۆژ له‌ مه‌ و به‌ روخۆ پیشاندانی ئاكرێ و ده‌ ر به‌ ندیخان و ه‌تد..  له‌ دژی گه‌ نده‌ ڵی و ئه‌ و بێ مافی و نا ه‌ه‌ قیانه‌ ی كه‌ له‌ و به‌ ه‌ه‌ شته‌ دا خه‌ ڵك به‌ ده‌ ستیه‌ وه‌ ده‌ ناڵێنن ده‌ چێته‌ خانه‌ ی كام ریوایه‌ ت له‌ به‌ رقه‌ رار بوونی ئازادی و ئاسوده‌ یی و ئایا به‌ م حاڵه‌ شه‌ وه‌ چاوه‌ ڕوانی ئه‌ وه‌ ده‌ كه‌ ن  خه‌ لكی كوردستان ئه‌ و ئیددیعایانه‌ له‌ ئێوه‌ به‌ جیددی وه‌ ربگرن؟!!

‏03‏/12‏/2005

   

ماڵه‌وه‌