|
بهرنامهی حیزبی کۆمۆنیستی کرێکاری
خوێنهری بهڕێز، ئهم بهرنامهیه لهسهر
بناغهی بهرنامهی حیزبی کۆمۆنیستی کرێکاری "
دنیایهکی باشتر" داڕێژراوه، که مهنسوری
حکمهت نووسیویهتی و کۆنگرهی یهکهمی حیزبی
کۆمۆنیستی کرێکاریی ئێران له تهمموزی 1994دا
پهسهندی کردووه. بهشی یهکهمی بهرنامه،
که بنهما فیکرییهکانی ڕهوتی کۆمۆنیزمی
کرێکاری دهخاته ڕوو، به بێ هیچ
گۆڕانکارییهک لێرهشدا هاتووه، بهڵام بهشی
دووهم بهمهبهستی گونجاندنی لهگهڵ
ههلومهرجی عێراقدا ئاڵوگۆڕی پێویستی تێدا
کراوه.
کۆنگرهی یهکهمی حیزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی
عێراق که له شوباتی 1998دا بهسترا ئهم
بهرنامهیهو گۆڕانکاریهکانی لیژنهی
ئامادهکردنی بهرنامهی حیزبی پهسهند کردو
داوای له کۆمیتهی ناوهندی کرد که دوا
گهڵاڵهی بهرنامه ئاماده بکات. ئهم
دهقهی بهردهستتان گهڵاڵهی دوایین و
ڕهسمی پهسهندکراوی کۆمیتهی ناوهندی
حیزبه.
1
بنچینه کۆمهڵایهتی و فیکرییهکانی
کۆمۆنیزمی کرێکاری
دنیایهکی باشتر
گۆرینی جیهان و بهدیهێنانی دنیایهکی باشتر،
بهدرێژایی مێژووی کۆمهڵگای بهشهریی،
ئاوات و ئامانجێکی ههمیشهیی ئینسانهکان
بووه. سهرباری برهوی بیروباوهڕه قهدهری
و خورافییهکان، بهدینی
و غهیره دینییهوه،
تهنانهت له دنیای بهناو مۆدێرنی
ئهمڕۆشدا، که ههریهكهیان به جۆرێک جاڕ
بۆ بێ مهرههمیی و موقهدهربوونی
ههلومهرجی زاڵ ئهدهن، ژیانی واقعی و
کردهوهی ڕۆژانهی جهماوهری فراوانی خهڵـک
ههمیشه بهڵگهی ئومێدو باوهڕێکی قووڵه
بهوهی که دنیای سبهینێ دهتوانێ له
بێبهشی و کوێرهوهری و کهموکوڕی و
دزێوییهکانی دنیای ئهمرۆ بێبهری بێت،
باوهڕ بهوهی که کردهوهی دهستهجهمعی و
فهردیی ئهمڕۆی ئینسانهکان، دهور دهگێڕێ
له کۆمهلگادا که ژیان و ههڵسووکهوتی
جهماومی فراوانی خهڵک ئاراسته دهکات.
کۆمۆنیزمی کرێکاری بهر له ههرشتێک
سهرچاوهکهی بۆ ئێره دهگهرێتهوه، بۆ
ئومێدو باوهڕی ئینسانه بێ شوومارهکان و
وهچه یهک لهدوای یهکهکان بهوهی که
بنیاتنانی ئایندهیهکی باشتر، بهدهستی خودی
ئینسان، زهرووری و مهیسهره.
ئازادی،یهکسانی،خۆشگوزهرانی
بێگومان دیدی ههمووان بۆ ژیانێک که
پێویستهو بۆ دنیای ئارهزوو وهک یهک
نییه.بهڵام لهگهڵ ههموو ئهمانهشدا
بهدرێژایی مێژووی چهند ههزار ساڵهی
کۆمهڵگای بهشهری ههندێ چهمک و مهقوله
ههمیشه به وێنهی
مهحهکی بهختهوهری و پێشکهوتنی
کۆمهڵگا به شێوهی جۆراو جۆر بهرجهسته و
دووباره کراونهتهوه، تا ئهو ڕادهی که
ئیتر بهوێنهی کۆمهڵێک چهمکی موقهددهس
له کهلتووری سیاسی جهماوهری خهڵک
لهسهرانسهری جیهاندا جێگای خۆیان
کردۆتهوه،ئازادی،یهکسانی،دادوهری و
خۆشگوزهرانی له ریزی پێشهوهی ئهم
مهحهکانهدان.
ڕێک ههر ئهم ئاوات و ئارهزووانه بنچینه
مهعنهوییهکانی کۆمۆنیزمی کرێکاری
پێکدههێنن. کۆمۆنیزمی کرێکاری
بزوتنهوهیهکه بۆ گۆڕینی جیهان و
بهرپاکردنی کۆمهڵگایهکی ئازادو یهکسان و
ئینسانی و خۆشگوزهران.
خهباتی چینایهتی:پرۆلیتاریاو بۆرژوازی
بهڵام کۆمۆنیزمی کرێکاری فیرقهی خێرخوازانی
خهیاڵپهردازو قارهمانانی تاسهی رزگاریی
بهشهرییهت نییه. کۆمهڵگای کۆمۆنیستی
ئهلگۆو گهڵاڵهیهکی دهرهاویشتهی مێشکی
حهکیمانێکی خێرئهندێش نییه. کۆمۆنیزمی
کرێکاری بزوتنهوهیهکه که له ههناوی
خودی کۆمهڵگای سهرمایهداری هاوچهرخهوه
سهردهردێنێ و ڕهنگدانهوهی ئاسۆوئامانج و
ناڕهزایهتی بهشێکی گهورهی ههر ئهم
کۆمهڵگایهیه.
مێژووی تێکڕای کۆمهڵگاکانی تائێستا، مێژووی
خهبات و کێشمهکێشی چینایهتی یه. مشت و
مڕێکی بێوچان، تاوێک ئاشکراو تاوێک پهنهان،
لهنێوان چینه چهوسینهرو چهوساوهکان،
ستهمگهرو ستهمدیدهکان له سهردهم و
کۆمهڵگا جیاجیاکاندا ههمیشه لهئارادا
بووه. ئهم مشتومڕه چینایهتییهیه که
سهرچاوهی سهرهکی ئاڵوگۆڕو گۆرانکارییه
له کۆمهڵگادا.
به پێچهوانهی کۆمهڵگاکانی پێشووهوه که
به گشتی لهسهر بناغهی چینبهندی و
توێژبهندییهکی ئاڵوز دامهزرابوون،
کۆمهڵگای هاوچهرخی سهرمایهداری
دابهشبوونی چینایهتی زۆر ساده کردۆتهوه.
کۆمهڵگای هاوچهرخ، سهرباری ههمهچهشنیی
بهربڵاوی پیشهکان و کاردابهشکردنێکی
بهرین، بهشێوهیهکی گشتی له دهوری دوو
ئۆردوگای چینایهتی سهرهکی بیناکراوه که
ڕووبهڕووی یهکتر ڕاوهستاون: کرێکاران و
سهرمایهداران، پرۆلیتاریاو بۆرژوازی.
بهرامبهرکێی ئهم دوو ئۆردوگایه له
بنهڕهتدا چاوگ و بنچینهی ههموو
کێشمهکێشه ئابووری و سیاسی و حقوقی و فیکری
و کهلتووری یه جۆراوجۆرهکانه که له
کۆمهڵگای هاوچهرخدا لهئارادایه. نه
تهنها ژیانی سیاسی و ئابووری کۆمهڵگا،
بهڵکو تهنانهت ژیانی کهلتووریی و فیکریی و
زانستیی ئینسانی ئهمرۆش که بهڕواڵهت وهکو
قهڵهمڕهوی سهربهخۆو سهروچینایهتی
دێنه بهرچاو، مۆری ئهم ڕیزبهندی یه
سهرهکییهی کۆمهڵگای هاوچهرخی
سهرمایهدارییان پێوهیه. ئۆردوی
پرۆلیتاریا، ئۆردوی کرێکاران، لهگهڵ ههموو
ئهو بیروباوهڕو ئامانج و مهیل و حیزبه
جۆراوجۆرانهی که تیایدایه، نوێنهری گۆڕین
یان باشکردنی ئهم نیزامهی ئێستایه به
قازانجی جهماوهری بێبهش و ستهمدیدهی
کۆمهڵگا. ئۆردوی بۆرژوازیش، دیسانهوه
بهههموو ڕیبازو حیزبه سیاسی و بیرمهندو
شهخسییهته جۆراوجۆرهکانیهوه، خوازیاری
پاراستنی کۆڵهکهکانی ئهم وهزعهی
ئێستایهو له بهرامبهر گوشاری ئازادیحوازی
و یهکسانیخوازیی کرێکاریدا بهرگری له
نیزامی سهرمایهداری و دهسهڵات و
ئیمتیازاته ئابووری و سیاسییهکانی بۆرژوازی
دهکات.
کۆمۆنیزمی کرێکاری لهم خهباته
چینایهتییهوه سهردهردێنێ. ڕیزێکه له
ئۆردوگای پرۆلیتاریا. کۆمۆنیزمی کرێکاری
بزوتنهوهی شۆڕشگێڕانهی چینی کرێکاره بۆ
ژێرهوژوورکردنی نیزامی سارمایهداری و
بنیاتنانی کۆمهڵگایهکی نوێی بێ چین و
چهوسانهوه.
کۆمۆنیزمی کرێکاری
بهڵام، نهتها ئازادی و یهکسانی، بهڵکو
تهنانهت سڕینهوهی چهوسانهوهو
چینهکانیش، ئامانجێکی تایبهت به کۆمۆنیزمی
کرێکاری نییه. لهکۆمهڵگاکانی پێشووشدا ئهم
ئامانجانه ئاڵای بزووتنهوه جیاجیاکانی چین
و توێژه بێبهشهکان بوون. ئهو شتهی که
کۆمۆنیزمی کرێکاری وهکو بزوتنهوهو
ئامانجێکی کۆمهڵایهتی له ههوڵ و کۆششه
ئازادیخوازانه و یهکسانیخوازانهکانی پێشوو
جیادهکاتهوه، ئهوهیهکه کۆمۆنیزمی
کرێکاری چ له ڕووی عهمهلی و
کۆمهڵایهتییهوه و چ له ڕووی ئامانج و
فیکرهوه،له بهرامبهر سهرمایهداری،
واته پێشکهوتووترین و مۆدێرنترین نیزامی
چینایهتیدا ڕادهوهستێ.
کۆمۆنیزمی کرێکاری بزوتنهوهی پرۆلیتاریایه،
ئهو چینهی که خۆی بهرههمی سهرههڵدانی
سهرمایهداری و بهرههمهێنانی مۆدێرنی
پیشهسازییه. ئهو چینهی که لهسهر
فرۆشتنی هێزی کاری خۆی دهژی و جگه له هێزی
کاری خۆی ئامرازێکی تر بۆ بهرێوهچوونی
گوزهرانی شک نابات. پرۆلیتاریا کۆیله نییه
،رهعییهت نییه، وهستاکارو پیشهوهر
نییه، نهموڵکی کهسێکهو نه کۆیلهی کهس،
نه خۆیشی خاوهنی ئامڕازی کاری خۆیهتی.ههم
ئازاده و ههم ناچاره که هێزی کاری خۆی له
بازاڕدا به سهرمایه بفرۆشێت.
پرۆلیتاریا،بهرههمی سهرمایاداری و
پیشهسازی مۆدێرنهو چینی چهوساوهی
سهرهکییه لهم نیزامهدا.
بنهما فیکری یهکان و ئامانجی کۆمهڵایهتی
کۆمۆنیزمی کرێکاری لهسهر بهناغهی ڕهخنه
له پایه ئابوری و کۆمهڵایهتی و
فیکرییهکانی نیزامی سهرمایهداری
دامهزراوه. ڕهخنهیهکی حهقیقی و
شۆڕشگێڕه. دیدی زهحمهتکێشان و
بهرههمهێنهرانی غهیره پرۆلیتهری بۆ
ئازادی و یهکسانی و بهختهوهریی بهشهر، چ
ئهمڕۆو چ له کۆمهڵگاکانی پێشوودا، به
ناچاری ڕهنگدانهوهی ئهو پهیوهندییه
کۆمهڵایهتییانهیه که بهسهر کۆمهڵگادا
زاڵه، ههروهها ڕهنگدانهوهی جێوشوێنی
خودی ئهوانه لهپهیوهند به بهرههمهێنان
و خاوهندارێتییهوه. دیدی کۆیله بۆ ئازادی
به ناچاری زۆر له ههڵوهشاندنهوهی
کۆیلهداری تێ ناپهڕێ و دهرکی ڕهعییهت یان
پیشهوهری بچووکی شار له یهکسانی ناتوانێ
شتێکی زیاتر له یهکسانیی له مافی
خاوهندارێتی بێت. بهڵام به سهرههڵدانی
پرۆلیتاریا وهکو جهماوهری فراوانی
بهرههمهێنهرانی داماڵراو له ههر
جۆرهخاوهندارێتییهکی ئامڕازهکانی
بهرههمهێنان، چینێک که ئهسارهت و
چهوسانهوه ئابووری یهکهی، ڕێک لهسهر
بناغهی ئازادییه حقوقییهکهی بنیات نراوه،
ئاسۆی ئازادیخوازی و یهکسانیخوازی له
بنهڕهتهوه ئاڵوگۆڕی بهسهردا هات.
پرۆلیتاریا ناتوانێ ئازاد بێت بێ ئهوهی
کۆمهڵگا به شێوهیهکی گشتی له
خاوهندارێتی تایبهتی بهسهر ئامرازهکانی
بهرههمهێنان و دابهشبوونی چینایهتی ڕزگاری
ببێ. یهکسانی مهسهلهیهکی حقوقیی ڕووت
نییه، بهڵکو له ههمان کاتداو لهبنهڕهتدا
ئابووری کۆمهڵایهتییه.
ڕهخنهی پرۆلیتاری لهسهرمایهداری،
ههروهها جیهانبینی و خهباتی سیاسی
ئازادیخوازانهو ڕزگاریخوازنهی کرێکاریی که
نزیکی دوو سهده بهر له ئێستا له شێوهی
دیاریکراوی کۆمۆنیزمی کرێکاریدا سهری ههڵدا،
بههۆی مارکسیزمهوه ئینسجام و بهرچاوڕۆشنی
و توانایهکی تیۆری مهزنی بهدهست هێنا.
بزووتنهوهی کۆمۆنیزمی کرێکاری بهدرێژایی
مێژووی خۆی پهیوهندییهکی قووڵ و نهپساوی
لهگهڵ مارکسیزم و ڕهخنهی مارکسیستی له
کۆمهڵگای سهرمایهداری ههبووه.
کۆمۆنیزمی کرێکاری بزوتنهوهیهکی
کۆمهڵایهتییه که بهسهرههڵدانی
سهرمایهداری و چینی کرێکاری کرێگرته
قهوارهی گرت و گشتی ترین و قووڵترین شێوهی
ڕهخنهو ناڕهزایهتی چینی کرێکار به نیزامی
سهرمایهداری و مهینهتییهکانی
نۆێنهرایهتی دهکات. ئامانج و بهرنامه
عهمهلییهکانی ئهم بزوتنهوهیه لهسهر
بناغهی ڕهخنهی مارکسیستی له بنچینهکانی
کۆمهڵگای سهرمایهداری هاوچهرخ، وهکو
ئاخرین و مۆدێرنترین و پێشکهوتووترین شێوهی
کۆمهڵگای چینایهتی، دامهزراوه.
کۆمۆنیزمی کرێکاری بزوتنهوهیهکی دابڕاو
له گشت چینی کرێکار پێکناهێنێ و
بهرژهوهندییهکی جیا له بهرژهوهندی
ههموو چینی کرێکاری نییه. جیاوازی
بزووتنهوهی کۆمۆنیزمی کرێکاری لهگهڵ باقی
بزووتنهوهو حیزبه کرێکارییهکان
لهوهدایه که یهکهم، له خهباتی
چینایهتی ههر وڵاتێکدا، ئاڵای یهکێتی و
بهرژهوهندییه هاوبهشهکانی کرێکارانی
سهراسهری جیهان بهرز دهکاتهوه،
دووهمیش، له قۆناغ و سهنگهره جیاجیاکانی
خهباتی چینی کرێکاردا، بهرژهوهندی تێکڕای
بزووتنهوهی پێشڕهوترین بهشی چینی کرێکاره
که ههلومهرج و پێداویستییهکانی سهرکهوتن
و دوائامانجی خهباتی چینایهتی به باشی
دهناسێ و له پێناو هێنانه مهیدانی بهشه
جیاجیاکانی چینی کرێکاردا تێدهکۆشێ.
سهرمایهداری
کارنامه
نیزامی سهرمایهداری سهرچاوهو هۆی
مانهوهی ههموو ئهو کوێرهوهریانهیه که
بهرۆکی ئینسانی ئهمڕۆی گرتووه. ههژاری و
بێبهشی، جوداسازی و نایهکسانی، ئیستیبدادو
سهرکوتی سیاسی، نهزانی و خۆرافهو
دواکهوتوویی کهلتووری، بێکاری، بێ
خانهولانهیی، نائهمنیی ئابووری و سیاسی،
فهسادو تاوان ههرههموویان ئاکامی حهتمیی
ئهم نیزامهن. قسهکهرانی بۆرژوازی بۆ نکوڵی
کردن لهم حهقیقهته، پێمان دهڵێن که ئهم
مهینهتانه سهرمایهداری دای نههێناون،
ههموویان بهر له سهرمایهداریش ههر
ههبوون، پێمان دهڵێن که چهوسانهوهو
دهستبهسهراگرتنی دهستڕهنجی
بهرههمهێنهران، ئیستبدات، جوداسازی،
ستهمکێشی ژن، نهزانی و خورافهو دین و
لهشفرۆشی کهموزۆر هاوتهمهنی کۆمهڵگای
بهشهریین.
ئهوهی لهم نێوهدا پهردهپۆش دهکرێ ئهم
ڕاستییهیه که یهکهم، ههموو ئهم
کوێرهوهری و بێبهشی یانه لهم
کۆمهڵگایهدا ناوهڕۆک و مانایهکی تازهیان
پهیدا کردووه که لهگهڵ پێداویستیهکانی
دنیای سهرمایهداریدا دێنهوهو ههموو ڕۆژێک
سهر لهنوێ له ههناوی سهرمایهداری
مۆدێرنی ئهمڕۆوهو وهکو بهشێکی
جیانهکراوهی ئهم نیزامه، سهرلهنوێ
بهرههم دێنهوه. سهرچاوهی ههژاری و
برسێتی، بێکاری و بێ خانهولانهیی و نا
ئهمنیی ئابووری له کۆتایی سهدهی
بیستهمدا، نیزامی ئابووری کۆتایی سهدهی
بیستهمه. ئیستبدادو دیکتاتۆرییه
خوێناوییهکان، جهنگهکان، کوشتاره
بهکۆمهڵهکان و سهرکوت و داپڵۆسینێک که
له ژیانی ئهمڕۆدا بووهته نسیبی سهدان
ملیۆن ئینسان، حیکمهتی خۆیان له پێداویستی و
پێشمهرجهکانی نیزامی زاڵ بهسهر دنیای
ئهمڕۆدا وهردهگرن و خزمهت به
بهرژهوهندییهکی دیاریکراوی ههر ئهم
دنیایه دهکهن. ژێردهستهیی ژن ئهمڕۆ له
پانایی جیهاندا، بهرههمی ئابووری و
ئهخلاقییاتی سهدهکانی ناوهڕاست نییه،
بهرههمی نیزامی ئابووری و کۆمهڵایهتی و
بهها ئهخلاقی یهکانی کۆمهڵگای ئهمڕۆیه.
دووهم، ئهوه بۆرژوازی و نیزامی
سهرمایهدارییه که ههمیشهو به
سهرسهختانهترین شێوه بهرامبهر به
تهقهلای ههموو ڕۆژهی جهماوهری فراوانی
خهڵک له چوارگۆشهی
جیهان بۆ زاڵ بوون بهسهر ئهم کوێرهوهری و
بێ بهشیی و دوواکهوتوویی یانهدا
ڕادهوهستێ. ههوڵی ههموو ڕۆژهی کرێکار بۆ
باشتر کردنی ههلومهرجی ئابووری و گوزهران و
مافه مهدهنییهکانی جهماوهری فراوانی
خهڵک جگه له بۆرژوازی و حیزب و دهوڵهت و
زوڕناژهنهکانی لهگهڵ کۆسپێکی تر
بهرهوڕوو نییه. یهکهمین کۆسپ که دێته
ڕێگای خرۆشانهکانی جهماوهری فراوانی خهڵک
لهناوچه دواکهوتوو و بێ بهشهکان بۆ
دهخاڵهت کردن له چارهنووسی خۆیاندا، هێزی
سهرکوتی بۆرژوا خۆجیی و
نێونهتهوهییهکانه. دهوڵهت، دین وهکو
دامهزراوێک، میدیاکان و دهزگا ئیعلامییه
مهزنهکانی بۆرژوازی، داب و نهریت و
ئهخلاقییات و سیستمی پهروهردهو فێرکردنی
چینی دهسهڵاتدار ههموویان دهبنه مایهی
قهوارهپێدانی بیروباوهڕه دواکهوتوو و
دهمارگیرو تهفرهقهئامێزهکان له نێو
جهماوهری خهڵک و نهوه یهک له دوای
یهکهکاندا. گومانی تێدا نییه که ئهوه
سهرمایهداری و بۆرژوازییه که بووهته
ڕێگر لهبهردهم ڕهخنهگرتن و گۆڕینی جیهانی
ئهمڕۆ لهلایهن ئهو ملیۆنهها ئینسانهوه
که نه تهنها لهم نیزامهی ئێستا دهنگیان
دهرهاتووه بهڵکو کهم وزۆر بهو هێڵه
گشتییانهش گهیشتوون که دهبێ لهسهر
بنچینهیان کۆمهڵگایهکی شایستهی ئینسانی
بنیات بنرێ.
ئهمڕۆ، له کۆتایی سهدهی بیستهمداو
لهوپهڕی جیهانی بوونهوهی سهرمایهو
سهرمایهداریدا، لهجهرگهی مهزنترین
شۆڕشه تهکنهلۆژی یهکاندا، بهشهرییهت
یهکێک له ترسناکترین قۆناغهکانی مێژووی
خۆی بهسهرئهبات. مهسهلهی مانهوهی
فیزیکی بووهته گرفتی ملیۆنهها ئینسان له
ووڵاتانی فهقرزهدهی ئهفریقیاو ئاسیاوو تا
ناوجهرگهی پایتهختهکانی ئهوروپای
رۆژئاواو ئهمریکا. بێ ئومێدی بهتهواوی
جێگای ئومێدی گهشهی ئابووریی کۆمهڵگا
دواکهوتووهکانی گرتۆتهوه. کابووسی
ههمیشهیی قاتوقڕی و بێ خۆراکی و نهخۆشی
جێگای خهونی گهشهی گرتۆتهوه. له
ئهوروپاو ئهمریکای پێشکهوتوودا به دوای
ساڵانێکی دوورودرێژ له متبوونێکی قووڵی
ئابووری، مژدهی نیوهناچڵی "رهونهق بهبێ
دهرفهتی کارکردن "ڕێک ههمان کابوودی
ناوهته بهردهم ملیۆنهها خێزانی کرێکاری.
جهنگ و کۆمهڵ کوژی له ههر پێنچ قاڕهکهدا
بێداد دهکات. مهزنترین پاشهوپاش
گهڕانهوهی فیکریی و کهلتووریی له
ئارادایه، ههرله پهرهسهندنهوهی
سهرلهنوێی دواکهوتوویی دینی، پیاوسالاری،
نهژادپهرستی، ڕهگهزپهرستی و فاشیزمهوه
تا داتهپینی ماف و پلهوپایهی تاکهکان له
کۆمهڵگاداو سپاردنی ههموو وجودو ژیانی
ملیۆنهها خهڵک له مناڵ و پیرو لاو
بهدهستی بێ ڕهحمی بازاڕی ئازاد. تاوانی
نهخشهمهندانه لهزۆربهی ووڵاتهکاندا
بووهته واقعییهتێکی چهسپاو بۆ ژیانی
ڕۆژانهی خهڵک و ژیانی ئابووری و سیاسی
ههموو کۆمهڵگادا. ئالووده بوون بهمهوادی
بێ هۆشکهرو توانای ڕۆژ لهڕۆژ زیاتری تۆڕه
تاوانکارهکانی بهرههمهێنان و
بڵاوکردنهوهی ئهم مهوادانه بووهته
گرفتێکی ههره گهورهو لهچارهنههاتووی
نێونهتهوهیی. نیزامی سهرمایهداری و
مهبدهئی ههموو شتێک له پێناوی قازانجدا،
ههموو ژینگهی لهگهڵ مهترسی گهورهو
زیانی له قهرهبوونههاتوو ڕووبهڕوو
کردۆتهوه. لهم نێوهدا بیرمهندان و
قسهکهرانی بۆرژوازی تهنانهت هیچ جۆره
وهڵامێکیشیان پێ نییه لهبهرامبهر ئهم
ههلومهرجهدا. ئهمه واقعییهتی عهمهلیی
سهرمایهداری ئومڕۆیه که ئایندهیهکی
یهکجار پڕمهترسی دهنێته بهردهم ههموو
خهڵکی جیهان.
کۆڵهکهکانی
سهرمایهداری
کۆمهڵگای هاوچهرخ بێگومان کۆمهڵگایهکی
ئاڵۆزو ئاوێتهیه. به میلیارد ئینسان له
پهیوهندییه ئابووری و کۆمهڵایهتی و
سیاسییه فراوان و ههمهچهشنهکاندا لهگهڵ
یهکتریدا ههڵسوکهوتی ههمیشهیی دهکهن.
تهکنهلۆجیاو بهرههمهێنان مهودایهکی
سهرسوڕهێنهڕیان پهیدا کردووه، ژیانی
فیکریی و کهلتوریی بهشهری ئهمڕۆ، ههروهک
گرفت و مهینهتییهکانی، فراوان و
ههمهجۆره. بهڵام ئهم ههموو ئاڵۆزییه
تهنها کۆمهڵێک حهقیقهتی سادهو ئاسان
لهبهرچاو ون دهکهن که بنهمای ئابووری و
کۆمهڵایهتی جیهانی سهرمایهداری پێک
دههێنن.
بنچینهی نیزامی سهرمایهداری وهکو ههر
نیزامێکی چینایهتی تر، چهوساندنهوهی
بهرههمهێنهرانی ڕاستهوخۆیه، واته دهست
بهسهراگرتن و موڵکایهتی کردنی بهشێک له
بهرههمی کاری ئهوان لهلایهن چینه
دهسهڵاتدارهکانهوه. تایبهتمهندی ههر
نیزامێکی کۆمهڵایهتی لهسهردهمه
جیاجیاکاندا، بهدرێژایی مێژوو، لهو شێوازه
تایبهتهدایه کهله ههریهکێکیاندا ئهم
چهوسانهوهیه ئهنجام دهدرێ. لهسیستمی
کۆیلهداریدا نهتهنها بهرههمی کاری
کۆیله، بهڵکو ههموو وجودی ئهو موڵکی
خاوهنهکهیهتی. کۆیله بۆ خاوهنهکهی کار
دهکات و له بهرامبهردا لهلایهن
ئهوهوه ژیانی دابین دهکرێ. لهنیزامی
فیۆدالیدا ڕهعییهت بهشێک له
بهرههمهکهی دهداته خاوهن موڵک و ئاغا،
وهیان چهند کات و ڕۆژێک بێگاری بۆ دهکات.
چهوسانهوه له نیزامی سهرمایهداریدا
لهسهر بنچینهیهکی تهواو جیاواز
ڕاوهستاوه.
لێرهدا بهرههمهێنهرانی سهرهکی
، واته کرێکاران، ئازادن، موڵکی هیچ کهسێک
نین، بهموڵک و زهوی یهوه
نهبهستراونهتهوهو ژێردهستهی هیچ
ئاغایهک نین. خۆیان خاوهنی لهش و هێزی کاری
خۆیانن و ههرخۆیان خاوهن بڕیارن تیایدا.
بهڵام کرێکاران لهم نیزامهدا له ڕوویهکی
تریشهوه "ئازاد"ن ئهوان خاوهنی هیچ جۆره
ئامڕازێکی کارو بهرههمهێنان نین. ههر بۆیه
بۆ دابینکردنی بژێوی خۆیان ناچارن
لهبهرامبهر کرێدا هێزی کاری خۆیان بۆ
ماوهیهکی دیاریکراو به چینی سهرمایهدار،
واته ئهو کهمینه بچووکهی که هۆیهکانی
بهرههمهێنانیان لهدهستدایهو پاوانیان
کردووه، بفرۆشن و دواتر پێداویستی یهکانی
گوزهران و ژیانی خۆیان بهرههمیان هێناوه.
لهبازاڕدا لهسهرمایهدار بکڕنهوه.
کاڵابوونی هێزی کار لهلایهک و لهلایهکی
ترهوه خاوهندارێتی تایبهتیی چینی
سهرمایهدار بهسهر هۆیهکانی
بهرههمهێناندا، ئهمانه کرۆکی
سهرمایهداری و بنچینهی چهوسانهوه لهم
نیزامهدا پێکدههێنن. ناکرێ بیر له بوونی
کۆمهڵگای بهشهری و خودی مانهوهی ئینسان و
دابینکردنی پێداویستی یهکانی، لهسایهی ههر
نیزامێکدا، بکرێتهوه، بهبێ ئهوهی که
هێزی کاری زیندووی ئینسانهکان ئامرازو
هۆیهکانی کار بخاته گهڕو بهرههمی نوێ
بخوڵقێنێ. بهڵام هێزی کارو هۆیهکانی
بهرههمهێنان له نیزامی سهرمایهداریدا
بهدیواری خاوهندارێتی تایبهتی لێک
جیاکراونهتهوه. بوونهته ههندێک کاڵا که
خاوهنهکانیان دهبێ لهبازاڕدا لهگهڵ
یهکتری ڕووبهڕوو ببنهوه. ڕواڵهتی
مهسهلهکه ئهوهیه که خاوهنی ئهم
کاڵایانه له بازاڕدا دهکهونه سهودایهکی
هاوسهنگ و ئازادهوه. کرێکار هیزی کارهکهی
بۆ چهند سهعاتێکی دیاریکراو به
سهرمایهدار، واته خاوهنی هۆیهکانی
بهرههمهێنان، دهفرۆشێ و لهبهرامبهر
ئهمهدا کرێ وهردهگرێ. سهرمایهدار، هێزی
کار ئهخاته گهڕ، بهکاری ئههێنێ،
وهسهرئهنجام بهرههمی نوێ بهرههم دێ |